Uçan Süpürge, 1996’da kadın hareketinin birikimine güvenerek; iş birliği ve dayanışmayı merkeze alan bir ihtiyaçtan doğdu. 1990’larda Türkiye’de kadın örgütlerinin kurumsallaşması hız kazanırken, 1995 Pekin Dünya Kadın Konferansı’nın yarattığı rüzgâr da yolumuzu açtı. İlk günden beri, alandaki kişi ve gruplarla tek tek temas edip ortak akıl kurmayı benimsedik. Bugün hâlâ kökümüz o dayanışmadır.
İlk Yıllar: Köprüler Kurmak
1997’de kadın örgütleri arasındaki iletişimin zayıf olduğu bir dönemde “Bölge Toplantıları”nı başlattık; bu toplantılar yıllar içinde “Köprüler Kuruyoruz”, “İlk Adım”, “Patikalardan Yollara”, “Kavşak” ve “Aynı Çatı Altında” gibi projelerle büyüdü. Amaç hep aynıydı: ilişkileri güçlendirmek, bilgiyi paylaşmak ve birlikte üretmek.
Sesimizi Çoğaltmak
Yerel–ulusal radyo programları, “Uçan Haber” dergisi, “Kedi Dili” ve “Masalın Eksik Yüzü” gibi TV içerikleri ve TRT’ye danışmanlık çalışmalarıyla görünürlük alanları açtık; “Yerel Kadın Muhabirler Ağı”nı kurduk ve Türkiye Kadın Örgütleri Rehberi gibi kaynak yayınlarla sivil topluma araçlar sunduk.
Erken ve Zorla Evliliklerle Mücadele
2003’ten itibaren çocuk yaşta, erken ve zorla evlilikleri (ÇYEZE) devletin ve sivil toplumun gündemine taşımak için kapsamlı çalışmalar yürüttük; “Çocuk Gelinlere Hayır” ulusal platformunun kurulmasına öncülük ettik. Bu hat, KEFEK’te ilgili alt komisyonun oluşmasına katkı veren savunuculuk faaliyetleri ve uluslararası deneyim paylaşımıyla güçlendi.
Önyargıları Kıran Projeler
2009’da “Benim Madam Curie’m” ile kız çocuklarının ufkunu genişleten, mesleklere dair kalıp yargıları sorgulayan bir hat açtık; gençlerin eğitim ve meslek planlamasında ilham veren rol modelleri öne çıkardık. :
Üniversitelerle Omuz Omuza
Uçan Süpürge, kuruluşundan bu yana üniversitelerle yakın ilişkiler kurdu; pek çok kampüste temsilcilerimizle birlikte toplumsal cinsiyet eşitliği odağında etkinlikler, atölyeler ve kültür–sanat buluşmaları düzenlemeye devam ediyor.
Bir İlki Başlatmak: Kadın Filmleri Festivali
1998’de Türkiye’nin ilk kadın filmleri festivalini başlattık. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, her yıl kadın yönetmenlerin emeğini görünür kılan, paneller–söyleşiler–sergilerle zenginleşen bir buluşma alanı oldu. 2017’de 20. yılımızı 20 ilde, 20 kadın örgütüyle birlikte kutladık; 2019’da beş kıtadan festival yöneticilerini ağırlayıp 1721 başvuruyla kendi rekorumuzu kırdık. 2020’de pandemi koşullarında #evdekaldık temasıyla çevrimiçi düzenlenen festivalle 109 ülkeden 349.000 izleyiciye ulaştık. 2021’de 24. festivalimizi “Araftan Çıkmak” temasıyla hibrit modelde gerçekleştirdik.
Gelenek sürüyor: 2024’te 27. yılımızı Ankara’da açılış töreni ve kapsamlı bir programla kutladık; 2025’te 28. festival “Benzersiz Kadınlar, Benzersiz Hikâyeler” sloganıyla 29 ülkeden 44 filmi izleyiciyle buluşturdu.
Bugün ve Yarın
Bugün Uçan Süpürge, yüzlerce gönüllüsü, üniversite temsilcileri ve ülkenin dört bir yanındaki paydaşlarıyla; kadınların insan hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği için araştırma, savunuculuk, eğitim ve kültür–sanat eksenlerinde üretmeye devam ediyor. Yolumuz değişmedi: kadınların güçlendiği, eşit ve adil bir dünya için kalıcı değişim yaratmak.
